ΧΡΩΜΑΤΑ

Ας μιλήσουμε σήμερα για τα χρώματα. Χρώματα που βλέπουμε καθημερινά, στον ουρανό, στη γη, ή ακόμα και στα μάτια των νεογνών!
Είναι γνωστό ότι το λευκό φως του ήλιου αποτελείται από κόκκινο, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, μπλε και ιώδες. Αυτό ονομάζεται ορατό χρωματικό φάσμα.
Ας σκεφτούμε ότι κάθε χρώμα είναι κύμα. Κάτι σαν τα κύματα της θάλασσας. Όπως γνωρίζετε τα κύματα μεταφέρουν ενέργεια, πχ μπορούν να σας σπρώξουν , έχουν μήκος κύματος, που είναι ας πούμε η απόσταση μεταξύ δύο διαδοχικών κορυφών και τέλος έχουν ταχύτητα, την ταχύτητα του φωτός. Είναι μια ταχύτητα ίση με περίπου 300.000 ΚΜ/δευτερόλεπτο. Για να λάβετε μια ιδέα του πόσο μεγάλη είναι αυτή η ταχύτητα, αν τρέχατε με αυτήν θα μπορούσατε να κάνετε το γύρω της γης 7,5 φορές σε ένα δευτερόλεπτο!
Έχουν επίσης και συχνότητα, που είναι ανάλογη με την ενέργεια που <<κουβαλάει>>. Είναι ένα μέγεθος που ισούται με το αντίστροφο του μήκους κύματος. Για να σας ξεμπερδέψω αν ένα κύμα έχει μεγάλο μήκος κύματος, τότε έχει αντίστοιχα μικρή συχνότητα και αντιστρόφως. Αν ένα κύμα έχει μεγάλη συχνότητα και στεκόσαστε μπροστά του, θα δεχόσαστε κάθε στιγμή πολλά χτυπήματα. Οι κυματισμοί θα ήταν πυκνοί. Άρα θα είχε μικρό μήκος κύματος. Αντίθετα αν είχε μικρή συχνότητα, τότε θα είχε αραιό κυματισμό(μεγάλο μήκος κύματος) και έτσι κάθε στιγμή θα δεχόσαστε λίγα χτυπήματα.
Ας έρθουμε στα χρώματα. Αρχικά να πούμε ότι βλέπουμε ένα συγκεκριμένο χρώμα, ανάλογα με το ποιο από τα χρώματα του φάσματος φτάνει( ή ποιος συνδυασμός από αυτά και υπάρχουν άπειροι) στο μάτι μας. Γιατί ο ουρανός είναι μπλε? Γιατί το μπλε φως που έχει μεγαλύτερη ενέργεια από όλα τα άλλα χρώματα, άρα και μικρότερο μήκος κύματος, ανακλάται στα μόρια της ατμόσφαιρας(που οι διαστάσεις τους είναι ίσες με το μήκος κύματος) και διασκορπίζεται περισσότερο από τα άλλα. Το ίδιο συμβαίνει και με το ιώδες αλλά αυτό είναι λίγο σε σχέση με το μπλε, το οποίο και υπερισχύει.
Άρα γιατί ο ήλιος το πρωί είναι κίτρινος? Γιατί από το φάσμα έχει αφαιρεθεί το μπλε και το ιώδες (αυτά είναι σκόρπια στην ατμόσφαιρα) και τα χρώματα που απομένουν κάνουν το κίτρινο. Το δε απόγευμα ο ήλιος φαίνεται κόκκινος γιατί το φως, έχοντας να διανύσει πολύ μεγαλύτερο πάχος ατμόσφαιρας, απορροφάται πολύ περισσότερο. Μόνο το κόκκινο μπορεί να ταξιδεύει απερίσπαστο. Το κόκκινο είναι ισχυρό. Αντέχει!
Γιατί τα κάποια τριαντάφυλλα είναι κόκκινα? Όπως όλα τα σώματα τα άτομα που αποτελούν τα τριαντάφυλλα απορροφούν το λευκό φως δεσμεύουν όλα τα χρώματα, εκτός από το κόκκινο που το επανεκπέμπουν. Αυτό το κόκκινο φτάνει στα μάτια μας και έτσι τα βλέπουμε κόκκινα.
Γιατί τα σύννεφα είναι λευκά? Γιατί αποτελούμενα από μεγαλύτερα σωματίδια από ότι ο ατμοσφαιρικός αέρας ανακλούν όλο το ηλιακό φάσμα. Όλο το ηλιακό φάσμα είναι λευκό, άρα τα βλέπουμε λευκά. Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονίσουμε ότι το φως δεν φαίνεται! Φαίνεται μόνο αν προσπέσει σε ένα σώμα και ανακλαστεί. Αν κοιτάζατε έξω από το παράθυρο ενός διαστημοπλοίου, θα βλέπατε τον ήλιο σε μαύρο φόντο. Αφού δεν υπάρχουν σωματίδια ώστε το φως να ανακλαστεί τότε όλα φαίνονται μαύρα! Σκεφτείτε τα φώτα του αυτοκινήτου σας όταν έχει υγρασία ή όταν βρέχει, τότε βλέπετε τη δέσμη του φωτός.
Ας έρθουμε στα μωρά. Τα μωρά γεννιούνται χωρίς καμιά χρωστική ουσία στα μάτια τους. Η κόρη του ματιού τους αποτελείται από πολλά μικρά σωματίδια, που λόγω μεγέθους διαχέουν το μπλε φως περισσότερο από τα υπόλοιπα. Έτσι όλα γεννιούνται γαλανομάτικα. Αργότερα παράγεται η οριστική χρωστική ουσία και το χρώμα των ματιών αλλάζει. Μην βιαστείτε λοιπόν να πείτε σε ποιον μοιάζει το παιδί!
Όλοι έχετε θαυμάσει (αλλά και αναπολείτε!) τις παραλίες με τη ψιλή λευκή άμμο. Αυτό που ίσως δεν ξέρετε είναι ότι όσο πιο ψιλή είναι η άμμος τόσο πιο λευκή φαίνεται. Είναι το ίδιο φαινόμενο με τα σύννεφα που εξηγήσαμε πιο πάνω. Η ψιλή άμμος αποτελείται από πολύ μικρά σωματίδια που λόγω ακριβώς του μικρού μεγέθους τους ανακλούν όλο το φάσμα το φωτός. Άρα την βλέπουμε λευκή, παρόλο που έχει την ίδια σύσταση με την χοντρή άμμο που φαίνεται σκούρα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα θραύσματα του γυαλιού. Τα πολύ μικρά φαίνονται λευκά, ενώ τα μεγαλύτερα είναι διαφανή. Για τον ίδιο λόγο φαίνονται λευκά τα κύματα της θάλασσας όταν αφρίζουν(σπάει το κύμα σε μικρά θραύσματα).
Ας δούμε τώρα ποιος είναι ο υπεύθυνος μέσα στο μάτι μας και βλέπουμε τα χρώματα. Μέσα στο μάτι υπάρχουν τα ραβδία, που είναι ευαίσθητα στην ένταση του φωτός και τα κωνία που είναι υπεύθυνα για την αντίληψη των χρωμάτων. Ας τονίσουμε εδώ ότι οι γυναίκες διαθέτουν λίγο χαμηλότερο κατώφλι ευαισθητοποίησης των κώνων και για αυτό μπορούν να βλέπουν τα χρώματα λίγο καλύτερα από τους άνδρες.
Το φωτεινό σήμα αναλύεται πριν φτάσει στο οπτικό νεύρο και στη συνέχεια στο κύριο σώμα του εγκεφάλου. Έτσι ένα μέρος της σκέψης εκτελείται μέσα στο μάτι.
Αυτή ακριβώς η σκέψη προδίδεται από την ίριδα, το χρωματιστό μέρος του ματιού που διαστέλλεται και συστέλλεται ρυθμίζοντας το μέγεθος της κόρης. Αν βλέπουμε ένα αγαπημένο πρόσωπο, μυρίζουμε κάτι ευχάριστο ή γευόμαστε κάτι που μας ευχαριστεί τότε οι κόρες αυτόματα μεγαλώνουν. Στις αντίθετες περιπτώσεις οι κόρες μικραίνουν.
Αν θέλετε λοιπόν να μάθετε αν σας αγαπά ξέρετε που να κοιτάξετε!